Tapudaki gayrimenkul alım satımlarıyla ipotek listeleri de tek tek çıkarılıyor. Gelir İdaresi, konut satışlarıyla konut kredilerini müteahhitlerin beyanlarıyla karşılaştıracak, uyumsuzluk olanları da incelemeye sevkedecek.
Son yıllarda emlak satışlarında görülen hızlı artış ve Maliye Bakanlığı Hesap Uzmanları Kurulu'nun gayrimenkul incelemelerinde ortaya çıkarılan yüksek vergi kaçağı, Gelir İdaresini, geniş kapsamlı bir sektör incelemesine yöneltti. Çalışma kapsamında, bütün bankalardan konut kredisi kullandırdıkları kişi ve kuruluşların listeleri istendi.
Bankalardan gelmeye başlayan kredi listeleri de, Veri Ambarı'na yüklenmeye başlandı. Bu çalışmayla vergi kimlik numarası bilgileri kullanılarak, kimin, kimden konut aldığı tespit edilecek ve bunlar da listelenecek. Tapu kayıtları kanalıyla, konut satıcılarının satış bilgilerine de ulaşılacak ve kime, ne zaman ve kaç adet satış yapıldığı belirlenecek.
Bu arada konut sektöründe faaliyet gösteren müteahhitler ve diğer yükümlülerin, son dönemdeki vergi beyanları da çıkarılacak. Bütün bu çalışmaların ardından alış ve satış bilgileri ile beyan edilen tutarlar karşılaştırılacak. Aynı şekilde, konut kredisi kullanılan bir emlakta, alınan krediyle beyan edilen satış tutarının uyumlu olup olmadığına bakılacak. Bu şekilde müteahhitlerin satış beyanlarının doğru olup olmadığı ortaya çıkarılacak.
EV SAHİPLERİ DE TAKİPTE
Gelir İdaresi Başkanlığının emlak sektörüyle ilgili bir diğer çalışması da, Tapu ve Kadastro Genel Müdürlüğünün gayrimenkul alım-satım ve ipotek bilgileri analize tabi tutulacak. Veri Ambarındaki diğer bilgilerden de yararlanılacak bu çalışmada, gayrimenkul sahiplerinin ev ve işyerlerinden elde ettikleri kira gelirlerini beyan edip etmediği de sorgulanacak.
Söz konusu çalışmayla gayrimenkul piyasasında değer artış kazancı, veraset ve intikal vergisi ile katma değer vergisi yönünden riskli mükellefler de tespit edilecek. Daha sonra da, bu mükelleflerin üzerine gidilerek, yol açtıkları vergi kaçağının tahsili yoluna gidilecek.
Konut ipoteği işlem sayısında patlama
Tapu ve Kadastro Genel Müdürlüğü verilerine göre, ülkemizde son 5 yılda 6 milyon 357 bin 823 adet gayrimenkul satıldı. Son 5 yılda, emlak sektöründe gerçekleşen satışların tapudaki değeri ise 159 milyar 818 milyon 733 bin YTL olarak belirlendi.
Bu dönemdeki konut ipoteği işlem sayısında da adeta patlama yaşandı. 2003 yılında 14 bin 374 olan işlem adedi, 2007 yılında 232 bin 233'e yükseldi. 2003-2007 döneminde konut ipoteğinde toplam işlem sayısı da 730 bin 544 oldu. Konut ipoteklerinin parasal değeri de 84 milyar 577 milyon 385 bin YTL'yi buldu. Bu yılın ilk çeyreğinde ise tapudaki emlak satış adedi 351 bin 42, bunların tapuya beyan edilen satış değeri de 13 milyar 893 milyon 775 bin YTL olarak saptandı.
Ocak-Mart dönemindeki konut ipoteği adı altında 89 bin 438 işlem gerçekleştirilirken, konut ipoteklerinin parasal hacmi 12 milyar 471 milyon 164 bin YTL şeklinde beyan edildi. Bu arada Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurumu verilerine göre, 2003 yılı sonunda 786 milyon YTL olan konut kredilerinin toplam miktarı, 2007 yılı sonunda ise 32 milyar 448 milyon YTL'ye yükseldi.